Novoizabranom reisul-ulemi Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini prof. dr. Nedžad-ef. Grabusu menšura će biti uručena 15. novembra 2026. godine u Gazi Husrev-begovoj džamiji u Sarajevu. U povodu ove svečanosti predstavljamo menšure i životopise njegovih prethodnika na čelu Islamske zajednice.
Menšura je svečani dokument kojim se potvrđuju izbor ili imenovanje reisul-uleme i njegova ovlaštenja da, u skladu sa šerijatskim pravom, ovlašćuje druge vjerske službenike. Naziv je u bošnjačku islamsku administraciju došao posredstvom osmanskih institucija. Njeni oblik i sadržaj mijenjali su se kroz vrijeme, a uz zahvalu Allahu u njoj su navedena prava i dužnosti vjerskog poglavara.
Ibrahim-ef. Fejić, reisul-ulema od 1947. do 1957. godine, bio je prvi poglavar Islamske zajednice u novoj Jugoslaviji nakon Drugog svjetskog rata. Njegov desetogodišnji mandat obilježili su nastojanja da se saniraju prilike u Islamskoj zajednici, uspostave odnosi s novom državnom vlašću i očuva vjerski život muslimana u znatno izmijenjenim društvenim i političkim okolnostima.
Rođen je 1879. godine u Mostaru. U rodnom gradu završio je ruždiju, a potom Karađoz-begovu medresu.
Nakon završetka medrese nastavio je izučavati islamske nauke pred mostarskim alimom i muderrisom hadži Salih-ef. Alajbegovićem, od kojeg je dobio i idžazet.
Govorio je arapski, turski i perzijski jezik.
Po završetku školovanja Ibrahim-ef. Fejić posvetio se vjersko-prosvjetnom radu u Mostaru, posebno nakon što je postavljen za muderrisa Karađoz-begove medrese.
Godine 1920. ponuđen mu je položaj člana Ulema-medžlisa u Sarajevu, dok je od 1929. godine jedno vrijeme obavljao dužnost gradonačelnika Mostara.
Od 1943. godine bio je predsjednik Kotarskog odbora El-Hidaje u Mostaru.
Tokom Drugog svjetskog rata aktivno je učestvovao u narodnooslobodilačkom pokretu.
Menšura Ibrahim-ef. Fejiću (Foto: Arhiv Gazi Husrev-begove biblioteke)
Na temelju novog Ustava Islamske vjerske zajednice, donesenog 1947. godine, Ibrahim-ef. Fejić imenovan je 12. septembra iste godine za prvog reisul-ulemu u novoj Jugoslaviji.
Svečana promocija i predaja menšure obavljene su u Gazi Husrev-begovoj džamiji u Sarajevu.
Njegov dolazak na čelo Islamske zajednice uslijedio je u periodu dubokih političkih i društvenih promjena, kada je bilo potrebno prilagoditi njen institucionalni rad novim okolnostima nakon Drugog svjetskog rata.
Tokom deset godina na položaju reisul-uleme posebno je radio na saniranju prilika unutar Islamske zajednice, normalizaciji odnosa s novom vlašću i suzbijanju revanšizma.
Zalaganje za reforme i obrazovanje muslimanki
Ibrahim-ef. Fejić pripadao je krugu alima koji su podržavali reformske procese usmjerene ka društvenom i obrazovnom napretku muslimanskog stanovništva.
Posebno je ostao zapamćen po govoru prilikom svečanog uručenja menšure, kada se snažno založio za emancipaciju i obrazovanje muslimanki.
U svom radu naglašavao je toleranciju kao važnu vrijednost islama te se zalagao za razvijanje dobrosusjedskih odnosa s pripadnicima drugih vjerskih zajednica.
Njegovo djelovanje bilo je usmjereno na očuvanje vjerskog identiteta muslimana, ali i prilagođavanje rada Islamske zajednice novim društvenim prilikama.
Za svoj rad 1956. godine odlikovan je Ordenom jugoslovenske zastave I reda.
Deset godina na položaju reisul-uleme
U novembru 1957. godine Ibrahim-ef. Fejić povukao se u mirovinu na vlastiti zahtjev zbog poodmakle životne dobi.
Na Ahiret je preselio 15. decembra 1962. godine u Sarajevu, a ukopan je u mezarju Grličića brdo.
Reisul-ulema u mandatu 1947-1957. Ibrahim-ef. Fejić (Foto: Arhiv GHB/ Ahmet Hundur)
Pored vjerskog i institucionalnog rada, objavljivao je tekstove u „Glasniku Islamske vjerske zajednice“, baveći se pitanjima vjere, položaja muslimana i društvenih promjena.
Među njegovim radovima su „Naša prva riječ“, „Pokrivanje žene u islamu“, „Ramazan-šerif (Post u islamu)“ te „Izjava reisul-uleme povodom rezolucije Svjetske muslimanske konferencije u Karačiju“.
Mandat Ibrahim-ef. Fejića ostao je vezan za jedno od najzahtjevnijih razdoblja u novijoj historiji Islamske zajednice, kada je trebalo očuvati njen institucionalni kontinuitet i vjersku ulogu u potpuno novom političkom i društvenom poretku.
Izvor biografskih podataka: Reisul-uleme u Bosni i Hercegovini, 1882-2019.: katalog izložbe Izdavač: Gazu Husrev-begova biblioteka, Za izdavača: mr. Osman Lavić.